کنفرانس جهانی مددکاری اجتماعی ۲۰۲۶ (SWSD 2026) و چشمانداز آینده
مقدمه: رویداد نایروبی
پایگاه خبری مددکار نیوز – کنفرانس مشترک جهانی مددکاری اجتماعی، آموزش و توسعه اجتماعی (SWSD ۲۰۲۶) در اواخر ژوئن ۲۰۲۶ در نایروبی، کنیا، برگزار شد.
این رویداد که توسط انجمنهای بینالمللی مدارس مددکاری اجتماعی (IASSW)، شورای بینالمللی رفاه اجتماعی (ICSW) و فدراسیون بینالمللی مددکاران اجتماعی (IFSW) سازماندهی شده بود، با شعار محوری «Harambee: مددکاران اجتماعی برای آیندهای مشترک و پایدار متحد میشوند» بر اهمیت وحدت و اقدام جمعی تأکید کرد. واژه «Harambee» در زبان سواحیلی به معنای «همه با هم کشیدن» یا «همبستگی» است که تم اصلی این همایش را شکل داد.
محورهای کلیدی و روندهای جهانی ۲۰۲۶
در این کنفرانس، متخصصان، سیاستگذاران و دانشگاهیان از سراسر جهان بر چند محور حیاتی تمرکز کردند که بازتابدهنده چالشهای فعلی مددکاری در جهان است:
- تغییرات اقلیمی و عدالت اجتماعی: یکی از بحثهای اصلی، نقش مددکاران در مواجهه با پیامدهای ناشی از بحرانهای اقلیمی، جابجاییهای اجباری و ناامنی اقتصادی بود. مددکاری اجتماعی «سبز» (Green Social Work) به عنوان یک رویکرد ضروری برای تابآوری جوامع شناخته شد.
- هوش مصنوعی و مددکاری دیجیتال: بحث در مورد نحوه بهرهگیری از فناوریهای نوین برای عدالت اجتماعی مطرح شد. توافق کلی این بود که هوش مصنوعی نباید جایگزین ارتباط انسانی شود، بلکه ابزاری برای تحلیل دادهها، شناسایی نیازهای پنهان جوامع و ارتقای دسترسی به خدمات است.
- تمرکز بر رویکردهای جامعهمحور: به جای دیدگاههای صرفاً خدماتی، بر توانمندسازی جوامع و مشارکت فعال آنها در تصمیمگیریها تأکید شد. مشارکتدادن ذینفعان محلی (Co-building) به عنوان راهکار اصلی برای حل معضلات پیچیده اجتماعی معرفی شد.
جایگاه و تعاملات ایران در عرصه بینالمللی مددکاری اجتماعی
ایران به عنوان یکی از کشورهای دارای ساختار منسجم مددکاری اجتماعی (از طریق انجمن مددکاران اجتماعی ایران و سایر نهادهای علمی)، همواره بخشی از بدنه این شبکه جهانی (IFSW) بوده است.
- حضور و تعامل: اگرچه جزئیات گزارشهای اختصاصی از حضور هیئتهای ایرانی در نایروبی ۲۰۲۶ هنوز به طور گسترده در رسانههای بینالمللی انعکاس نیافته است، اما تجربه دورههای پیشین نشان میدهد که جامعه مددکاری ایران با تأکید بر مدلهای «مداخله در بحران» و «مددکاری اجتماعی مبتنی بر جامعه» همواره دیدگاههای خود را با استانداردهای جهانی همسو کرده است.
- فرصتهای پیش رو برای مددکاران ایرانی: کنفرانس نایروبی فرصتی برای ایران فراهم کرد تا چالشهای مختص به خود (نظیر تأثیر تحریمها بر رفاه اجتماعی و مدیریت آسیبهای نوپدید) را در سطح بینالمللی مطرح کند. انتقال تجربیات ایران در حوزه «مددکاری در حوادث و بلایا» و «مددکاری در سکونتگاههای غیررسمی» میتواند الگویی ارزشمند برای کشورهای در حال توسعه باشد.
تعهد نایروبی (Nairobi Commitment)
یکی از دستاوردهای مهم این کنفرانس، صدور «تعهدنامه نایروبی» بود. این سند بر موارد زیر تأکید دارد:
- تقویت همکاری بین آموزش، تحقیق و عمل در مددکاری اجتماعی.
- تعهد به حمایت از رفاه اجتماعی همگانی در برابر نابرابریهای فزاینده اقتصادی.
- حمایت از مددکاران اجتماعی در خط مقدمِ تغییرات اجتماعی.
نتیجهگیری و توصیهها
حضور در فضای جهانی مددکاری اجتماعی، بهویژه با رویکردهایی که در کنفرانس نایروبی تبیین شد، برای جامعه مددکاران اجتماعی ایران پیامی روشن دارد: اجتناب ناپذیربودنِ تغییر از مُدلهای سنتی، به سمت مُدلهای شبکهای، دیجیتال و جامعهمحور.
پیشنهادهای مددکار نیوز برای فعالان مددکاری اجتماعی در ایران:
- ارتقای سواد دیجیتال: یادگیری ابزارهای جدید فناوری برای مدیریت پروندهها و تحلیل نیازهای اجتماعی.
- مستندسازی تجربیات: تبدیل تجربیات عملی مددکاران ایرانی به مقالات علمی و ارائه آن در مجامع بینالمللی برای معرفی بهتر ظرفیتهای مددکاری اجتماعی ایران.
- تمرکز بر تابآوری: تأکید بر برنامههایی که تابآوری اجتماعی در برابر بحرانهای اقتصادی و محیطزیستی را افزایش میدهد.
این کنفرانس بار دیگر یادآور شد که در دنیای متصل امروز، مددکاری اجتماعی یک مرز جغرافیایی ندارد و اشتراکگذاری تجربیات، کلید دستیابی به توسعه پایدار است.
