طرح سلام محله چیست؟
جزئیات جامع و کامل طرح سلام محله، بر اساس آخرین اخبار و ابلاغیههای سازمان بهزیستی
طرح «سلام محله» (سلامت اجتماعی محلهمحور)، یکی از جدیدترین و کلیدیترین راهبردهای سازمان بهزیستی کشور در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ است. این طرح با هدف تغییر پارادایم از «دولت خدمتگزار» به «مشارکت مردممحور» طراحی شده و مراکز مثبت زندگی به عنوان بازوی اجرایی و «بهزیستیهای کوچک محله» در قلب آن قرار دارند.
در ادامه، جزئیات جامع و کامل این طرح بر اساس آخرین اخبار و ابلاغیههای سازمان بهزیستی ارائه میشود:
فلسفه و اهداف کلان طرح «سلام محله»
این طرح بر پایه این ایده بنا شده که محله، زنده ترین واحد اجتماعی است و بهترین راه برای مقابله با آسیبها، حل آنها در همان نقطه شروع (یعنی محله) و توسط خود مردم است.
ارتقای سلامت اجتماعی: افزایش نشاط و تابآوری ساکنان محله.
رویکرد داراییمحور: تمرکز بر توانمندیها و استعدادهای محله به جای تمرکز صرف بر کمبودها.
تبدیل مددجو به شریک اجتماعی: تغییر نقش افراد از «دریافتکننده خدمات» به «عامل تغییر و مشارکتکننده».
عدالت در دسترسی: کاهش فاصله فیزیکی و بوروکراتیک میان مردم و خدمات حمایتی.
ارکان پنجگانه پویش «سلام محله»
سازمان بهزیستی این پویش را بر پنج ستون اصلی استوار کرده است:
کانونهای محلهمحور: شناسایی و فعالسازی بیش از ۲۷۵۰ کانون در سراسر کشور (شامل مراکز مثبت زندگی، مدارس، مساجد و سراهای محله) که اهالی محله حداکثر با ۱۵ دقیقه پیادهروی به آنها دسترسی داشته باشند.
تسهیلگران: نقش کلیدی در شناسایی ظرفیتها و اتصال حلقههای مردمی به یکدیگر.
گروههای داوطلب: جذب افراد متخصص و عمومی از طریق سامانه
salam.behzisti.ir(تاکنون بیش از ۲۰ هزار داوطلب در حوزههای تخصصی ثبتنام کردهاند).تعاونیهای محلهای (صندوق امید): ایجاد صندوقهای خرد برای حمایت از اشتغال جوانان محله و توانمندسازی زنان سرپرست خانوار.
شبکهسازی ذینفعان: ایجاد پیوند میان خیرین، معتمدان محلی، پزشکان و متخصصان با نیازمندیهای واقعی محله.
نقش محوری مراکز «مثبت زندگی»
مراکز خدمات بهزیستی (مثبت زندگی) که پیش از این به عنوان مراکز پروندهمحور شناخته میشدند، در طرح جدید به ستاد اجرایی سلام محله تبدیل شدهاند. وظایف آنها عبارت است از:
اجرای غربالگریهای بینایی و شنوایی در سطح محله.
برگزاری میزهای خدمت و ملاقاتهای مردمی برای حل مشکلات فوری.
برپایی نمایشگاههای دستاوردهای مددجویان برای تقویت اقتصاد بومی.
شناسایی و اولویتبندی آسیبهای خاص هر محله (مانند اعتیاد، طلاق یا انزوای سالمندان).
ویژگیهای متمایز و نوآوریهای طرح
مدارس به عنوان کانون محله: در این طرح، مدارس پس از ساعات آموزشی به مکانی برای فعالیتهای اجتماعی، ورزشی و فرهنگی اهالی محله تبدیل میشوند.
حساب امید محله: پرداخت تسهیلات (تا سقف ۵۰ میلیون تومان در فازهای اولیه) به جوانان بالای ۱۸ سال محله بر اساس استعدادهای شناسایی شده.
پیوست سلامت اجتماعی: هر اقدام عمرانی یا اقتصادی در محله باید یک پیوست سلامت اجتماعی داشته باشد تا تابآوری جامعه محلی را به خطر نیندازد.
وضعیت اجرایی (بهمن ۱۴۰۴)
طبق آخرین گزارشهای رئیس سازمان بهزیستی، فاز عملیاتی این طرح از ۱۴ بهمن ۱۴۰۴ همزمان با دهه فجر در بیش از ۷۰۰ محله و با مشارکت فعال ۱۷۰۰ کانون محلی آغاز شده است. هدفگذاری نهایی، پوشش تمام محلات کشور و ایجاد یک شبکه هوشمند از خدمات داوطلبانه است.
نکته کلیدی: طرح «سلام محله» تنها یک پروژه بهزیستی نیست؛ بلکه تلاشی برای احیای مفهوم «همسایگی» و «مسئولیتپذیری اجتماعی» در دنیای مدرن است.
