تازه‌ترین تحولات و رخدادهای جهانی در عرصه مددکاری اجتماعی
مرور مهم‌ترین بیانیه‌ها، رویکردها و اقدامات نهادهای ارشد مددکاری اجتماعی در سطح جهان
پایگاه خبری مددکار نیوز: جامعه جهانی مددکاری اجتماعی طی هفته‌های اخیر شاهد تحولات راهبردی چشمگیری در سطح بین‌المللی بوده است. محور اصلی این تحولات بر مبارزه ساختاری با نابرابری‌های فزاینده، اخلاق‌مداری در به‌کارگیری هوش مصنوعی، حفاظت از فعالان زیست‌محیطی و تثبیت نظام‌های مراقبتی مبتنی بر حقوق بشر استوار است.
در این گزارش، برجسته‌ترین اقدامات و موضع‌گیری‌های ارگان‌های اصلی نظیر فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی (IFSW)، انجمن بین‌المللی دانشکده‌های مددکاری اجتماعی (IASSW) و شورای بین‌المللی رفاه اجتماعی (ICSW) بررسی شده است.
فراخوان بین‌المللی برای تشکیل «پنل بین‌المللی نابرابری» (IPI)
در یکی از مهم‌ترین اقدامات مشترک بین‌المللی، تشکل‌های اصلی مددکاری اجتماعی و رفاه جهانی (از جمله IFSW، IASSW، ICSW و ICSD) با صدور یک بیانیه گام فراتر از سنجش‌های ساده اقتصادی گذاشته و خواستار تشکیل پنل بین‌المللی نابرابری (International Panel on Inequality – IPI) شدند.
- محور اصلی: نهادهای بین‌المللی تأکید دارند که ارزیابی نابرابری نباید صرفاً محدود به شاخص‌های درآمدی و اقتصادی باشد، بلکه باید ابعاد متعدد رفاه، دسترسی به سلامت، عدالت توزیعی و فرصت‌های اجتماعی را پوشش دهد.
- اهداف کلیدی: ایجاد یک چارچوب جهانی جامع برای تحلیل ریشه‌ای فقر و ارائه توصیه‌های مسؤلانه به دولت‌ها و سازمان‌های بین‌المللی جهت اتخاذ سیاست‌های رفاهی عدالت‌محور.
نقش مددکاری اجتماعی در حکمرانی هوش مصنوعی (AI) و عدالت اجتماعی
با توجه به توسعه سریع فناوری‌های نوظهور، نشست تخصصی ژنو با محوریت «هوش مصنوعی برای کشورهای در حال توسعه» در سازمان ملل متحد برگزار شد که در آن نمایندگان ارشد مددکاری اجتماعی حضور فعال داشتند.
- هوش مصنوعی و حق تعیین سرنوشت بومیان: کمیسیون جوامع بومی IFSW در بیانیه‌ای حقوقی اعلام کرد که توسعه هوش مصنوعی و جمع‌آوری داده‌ها نباید حقوق حاکمیتی و فرهنگی جوامع بومی را نقض کند.
- رویکرد عدالت‌محور: مددکاران اجتماعی بر ضرورت بازنگری در الگوریتم‌های هوش مصنوعی تأکید کردند تا از بازتولید تبعیض‌های نژادی، جنسیتی و طبقاتی در ارزیابی‌های حمایتی و خدماتی جلوگیری شود.
تقویت «مددکاری سبز» و حفاظت از مدافعان حقوق زیست‌محیطی
در مواجهه با بحران‌های اقلیمی، فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی خواستار اقدام فوری بین‌المللی برای حمایت از مدافعان زیست‌محیطی حقوق بشر و به رسمیت شناختن رهبری جوامع بومی در حفظ منابع طبیعی شد.
- تغییر اقلیم به عنوان یک بحران اجتماعی: این گزارش تاکید می‌کند که تخریب زیست‌بوم‌ها مستقیماً بر معیشت و سلامت روان گروه‌های حاشیه‌نشین اثر می‌گذارد.
- تعهد حرفه‌ای: جامعه مددکاری جهانی متعهد شده است تا رویکرد «مددکاری اجتماعی سبز» (Green Social Work) را در تدوین برنامه‌های کاهش مخاطرات بلایا و تاب‌آوری محلی ادغام کند.
تصویب خط‌مشی جدید: «نظام‌های مراقبت و حمایت مبتنی بر حقوق بشر»
به دنبال نشست‌های عمومی اخیر، فدراسیون جهانی سیاست رسمی جدیدی را تحت عنوان «رویکرد مددکاری اجتماعی در هم‌آفرینی سیستم‌های مراقبت و حمایت بر پایه حقوق بشر» به تصویب رساند.
- تغییر پارادایم: این سیاست، خدمات حمایتی و مراقبت را از یک اقدام خیریه‌ای یا کالایی‌شده، به یک حق مسلم انسانی ارتقا می‌دهد.
- شایستگی و شرایط کاری مددکاران: در بخش دیگری از این برنامه که با همکاری دفتر عالی حقوق بشر سازمان ملل (OHCHR) دنبال می‌شود، بر حفظ حقوق حرفه‌ای، امنیت شغلی و ارتقای سلامت روان خودِ مددکاران اجتماعی به عنوان پیش‌شرط ارایه خدمات باکیفیت تأکید شد.
نگاهی به رویدادها و نشست‌های پیش‌رو
- اجلاس نمایندگان اروپا (اوترخت، هلند): آمادگی‌ها برای برگزاری نشست نمایندگان اروپایی با تمرکز بر شرایط کاری و بهزیستی شغلی مددکاران در حال انجام است.
- گردهمایی‌های دانشجویی آمریکای لاتین (کاستاریکا): برنامه‌ریزی برای گسترش شبکه دانشجویی و تبادل تجربه‌های ساختارشکنی اجتماعی در مقابله با بحران‌های اقتصادی منطقه.
جمع‌بندی و پیامدها برای حرفه
تحولات هفته‌های اخیر نشان‌دهنده یک جهش استراتژیک در جامعه مددکاری اجتماعی جهان است: گذار از اقدامات منفعلانه و درمانی به سمت مداخله‌های فعال، ساختاری و سیاست‌ساز.
تأکید هم‌زمان بر عدالت توزیعی، اخلاق فناوری، حقوق محیط‌زیست و ارتقای منزلت شغلی مددکاران، افق جدیدی را پیش‌روی این حرفه در سطح ملی و بین‌المللی قرار می‌دهد.
